Ngày 07/01/2026, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam – một văn kiện mang tầm chiến lược, đánh dấu bước phát triển mới trong tư duy lãnh đạo của Đảng về vị trí, vai trò của văn hóa đối với sự phát triển bền vững của đất nước .
Là đơn vị nghiên cứu và đào tạo về văn hóa doanh nghiệp trực thuộc Trường ĐH Hùng Vương TP. HCM, Viện Văn hóa Doanh nghiệp – ICC nhận thấy Nghị quyết 80-NQ/TW không chỉ là định hướng phát triển văn hóa quốc gia mà còn mở ra những tác động sâu rộng, trực tiếp đến môi trường kinh doanh và văn hóa doanh nghiệp Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
I. TỔNG QUAN NGHỊ QUYẾT 80-NQ/TW: TẦM NHÌN VÀ ĐỘT PHÁ CHIẾN LƯỢC
1. Bối cảnh ra đời
Nghị quyết được ban hành trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao về phát triển nhanh, bền vững, gắn kết chặt chẽ giữa kinh tế, chính trị, xã hội với văn hóa và con người .
Văn kiện khẳng định: “Văn hoá Việt Nam là kết tinh những giá trị tốt đẹp của dân tộc trong tiến trình hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước; là nguồn lực nội sinh quan trọng hun đúc trí tuệ, tâm hồn, khí phách và bản lĩnh người Việt Nam” .
Đồng thời, Nghị quyết cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế, thách thức: môi trường văn hoá chưa thật sự lành mạnh, đạo đức xã hội xuống cấp, đầu tư cho văn hoá còn thấp và dàn trải, công nghiệp văn hoá phát triển chưa tương xứng với tiềm năng .
2. Quan điểm chỉ đạo cốt lõi
Nghị quyết 80 xác lập 5 quan điểm chỉ đạo quan trọng, trong đó nổi bật là:
-
Phát triển văn hoá, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột, hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước .
-
Phát triển văn hoá vì sự hoàn thiện nhân cách con người xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên mới và xây dựng con người để phát triển văn hoá .
-
Đầu tư cho văn hoá là đầu tư cho phát triển bền vững đất nước, cho tương lai của dân tộc .
Theo Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết, điểm đột phá trước hết là sự phát triển trong nhận thức về vị trí, vai trò của văn hóa. Nghị quyết 80 khẳng định văn hóa, con người là nền tảng vững chắc của sự phát triển, thực sự trở thành sức mạnh mềm của quốc gia trong kỷ nguyên mới .
3. Mục tiêu cụ thể đến năm 2030 và tầm nhìn 2045
Đến năm 2030:
-
Công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP
-
Hình thành 5-10 thương hiệu quốc gia về công nghiệp văn hóa
-
Bố trí tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm cho văn hóa
-
100% di sản văn hóa được xếp hạng cấp quốc gia được số hóa vào năm 2026
Tầm nhìn đến năm 2045:
-
Công nghiệp văn hóa đóng góp 9% GDP
-
Việt Nam trong Top 3 ASEAN và Top 30 thế giới về Chỉ số Sức mạnh mềm
4. Điểm nhấn quan trọng: Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11
Bộ Chính trị thống nhất chọn ngày 24/11 hằng năm là “Ngày Văn hóa Việt Nam”, với chủ trương là ngày nghỉ, người lao động được hưởng nguyên lương, để Nhân dân được nâng cao khả năng thụ hưởng văn hóa, đội ngũ văn nghệ sĩ được động viên sáng tạo, toàn xã hội đề cao, thực hành lối sống văn hóa, văn minh .
II. TÁC ĐỘNG CỦA NGHỊ QUYẾT 80 ĐỐI VỚI VĂN HÓA DOANH NGHIỆP VIỆT NAM

Từ góc nhìn của Viện Văn hóa Doanh nghiệp – ICC, Nghị quyết 80-NQ/TW tạo ra những tác động đa chiều, sâu rộng đến việc xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp tại Việt Nam.
1. Khẳng định văn hóa doanh nghiệp là cấu phần cốt lõi của năng lực cạnh tranh quốc gia
Theo GS.TS Từ Thị Loan – Phó Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Văn hóa doanh nghiệp Việt Nam: “Nghị quyết 80 khẳng định văn hóa không chỉ là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, mà còn là trụ cột, hệ điều tiết cho sự phát triển kinh tế. Đây là một bước chuyển mạnh trong tư duy, khi văn hóa kinh doanh không còn được xem là yếu tố phụ trợ mà trở thành một cấu phần cốt lõi tạo nên năng lực cạnh tranh và thương hiệu quốc gia” .
Điều này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, khi văn hóa doanh nghiệp không chỉ là câu chuyện nội bộ mà đã được nâng tầm thành yếu tố đóng góp trực tiếp vào sức mạnh mềm và năng lực cạnh tranh quốc gia trên trường quốc tế.
2. Doanh nghiệp trở thành chủ thể quan trọng trong kiến tạo giá trị văn hóa
Nghị quyết nhấn mạnh vai trò của doanh nghiệp như một chủ thể quan trọng trong kiến tạo và lan tỏa các giá trị văn hóa. Điều này mở rộng nhận thức từ việc xây dựng văn hóa trong nội bộ doanh nghiệp sang việc đóng góp vào hình ảnh, uy tín và sức mạnh mềm của quốc gia trong môi trường kinh tế toàn cầu .
PGS.TS Nguyễn Toàn Thắng, nguyên Viện trưởng Viện Văn hóa và Phát triển (Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh), nhận định: “Trong mỗi sản phẩm hàng hóa đều thể hiện giá trị thẩm mỹ, tri thức và tay nghề của con người Việt Nam. Ngành Công Thương khi phát triển kinh tế cũng cần chú trọng những giá trị văn hóa trong sản phẩm, qua đó vừa bảo tồn bản sắc dân tộc, vừa quảng bá hình ảnh và giá trị Việt Nam ra thế giới” .
3. Yêu cầu xây dựng văn hóa quản lý và văn hóa doanh nghiệp trong kỷ nguyên số
Nghị quyết 80 đặt ra yêu cầu xây dựng văn hóa quản lý và văn hóa doanh nghiệp theo hướng hiện đại, minh bạch và kiến tạo:
-
Văn hóa quản lý phải được xây dựng trên nền tảng kỷ cương và đổi mới, siết chặt kỷ cương thể chế, xây dựng văn hóa công vụ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong quản lý .
-
Văn hóa doanh nghiệp cần được xác lập dựa trên hệ giá trị cốt lõi, gắn với những chuẩn mực chung như thượng tôn pháp luật, đề cao chữ tín, trung thực, tôn trọng đối tác, cạnh tranh lành mạnh, trách nhiệm với cộng đồng .
4. Động lực phát triển công nghiệp văn hóa và cơ hội cho doanh nghiệp
Với mục tiêu công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP vào năm 2030, Nghị quyết 80 mở ra không gian phát triển rộng lớn cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, sáng tạo và giải trí.
PGS-TS. Phạm Quang Long nhận định: “Chưa bao giờ văn hóa được nhìn nhận như một nguồn lực chiến lược cho sự phát triển của giai đoạn mới. Sự đổi mới trong chính sách sẽ mở ra một chân trời mới cho đầu tư, cạnh tranh sản phẩm, cho ngành công nghiệp văn hóa phát triển” .
Đặc biệt, việc xác định bố trí tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm cho văn hóa là một đột phá lớn, chưa từng có, tạo nguồn lực dẫn dắt và kích thích đầu tư xã hội cho phát triển văn hóa .
III. HÀM Ý CHÍNH SÁCH VÀ ĐỊNH HƯỚNG CHO DOANH NGHIỆP VIỆT NAM
Từ những phân tích trên, Viện Văn hóa Doanh nghiệp – ICC đề xuất một số định hướng cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam nhằm hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết 80:
1. Xây dựng và chuẩn hóa hệ giá trị văn hóa doanh nghiệp
Doanh nghiệp cần xây dựng và xác lập hệ giá trị cốt lõi của mình, gắn với những chuẩn mực chung của văn hóa kinh doanh Việt Nam. Những giá trị này cần được cụ thể hóa thành bộ quy tắc ứng xử và chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp, áp dụng thống nhất trong toàn bộ hoạt động của doanh nghiệp .
2. Tích hợp văn hóa vào chiến lược phát triển dài hạn
Văn hóa doanh nghiệp cần được đưa vào chiến lược phát triển dài hạn, gắn với quản trị doanh nghiệp hiện đại. Doanh nghiệp cần chú trọng bồi dưỡng con người và môi trường làm việc, xây dựng văn hóa tôn trọng, sáng tạo, hợp tác và trách nhiệm .
3. Gắn văn hóa kinh doanh với trách nhiệm xã hội và thương hiệu
Việc gắn văn hóa kinh doanh với trách nhiệm xã hội và uy tín thương hiệu là yếu tố quan trọng. Những doanh nghiệp coi trọng đạo đức kinh doanh, minh bạch và đóng góp cho cộng đồng sẽ tạo dựng được niềm tin xã hội, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh và hình ảnh của doanh nghiệp Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế .
4. Ứng dụng công nghệ số trong phát triển văn hóa doanh nghiệp
Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu xây dựng môi trường thông tin số lành mạnh, làm trong sạch môi trường văn hóa số. Doanh nghiệp cần chủ động ứng dụng công nghệ số trong quản trị văn hóa doanh nghiệp, xây dựng thương hiệu số và bảo vệ uy tín trên môi trường trực tuyến .
IV. KẾT LUẬN
Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam là một văn kiện lịch sử, mang tầm nhìn chiến lược, đặt nền móng cho sự phát triển văn hóa – con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
Đối với cộng đồng doanh nghiệp, Nghị quyết không chỉ là kim chỉ nam cho việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp mà còn mở ra cơ hội phát triển mới khi văn hóa được xác định là trụ cột, động lực và nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững.
Với vai trò là đơn vị nghiên cứu, đào tạo và tư vấn về văn hóa doanh nghiệp, Viện Văn hóa Doanh nghiệp – ICC cam kết đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp trong việc hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết 80, góp phần xây dựng đội ngũ doanh nhân, doanh nghiệp Việt Nam không chỉ thành công về kinh tế mà còn giàu bản sắc văn hóa, đạo đức và trách nhiệm xã hội.
Tài liệu tham khảo:
-
Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam
-
Báo Đại đoàn kết: Phỏng vấn GS.TS Từ Thị Loan về văn hóa kinh doanh
Thông tin liên hệ:
Viện Văn hóa Doanh nghiệp – ICC
Trường Đại học Hùng Vương TP. HCM
📍 Website: core.dhv.edu.vn
📧 Email: core@dhv.edu.vn

